Sırbistan / Demir-Çelik İthalatında Kota ve Tarife Kontenjanı (EİB)

Türkiye İhracatçılar Meclisi’nden alınan yazıda, Sırbistan Cumhuriyeti’nde Stratejik Öneme Sahip Sanayilerin Ekonomik İstikrarını Sağlamak Amacıyla Geçici Tedbirler Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği; bu kapsamda, 01.01.2026-30.06.2026 döneminde bazı demir-çelik ürünleri ve portland çimentosu ithalatında beş ürün grubu bazında menşe ülke/gümrük bölgesine göre kotalar ve ek gümrük vergisi getirildiği bildirilmektedir. Yazıda devamla, anılan Yönetmeliğin uygulamasına yönelik Sırbistan Gümrük İdaresi duyurusunda özetle aşağıdaki hususların vurgulandığı ifade edilmektedir;  

1) Yönetmeliğe tabi ürünlerin bireysel kotalar dahilinde ithalatı, Sırbistan’da yürürlükte olan ilgili serbest ticaret anlaşmalarında öngörülen gümrük vergisi oranına, yani Gümrük Tarifesi Kanunu’nda öngörülen gümrük vergisi oranına tabi olacaktır. Yönetmelikte öngörülen bireysel kotaların kullanılması ardından ithal edilen mallara %50 ek gümrük vergisi uygulanacaktır. Bu Yönetmeliğe tabi mallar için tarife kontenjanı, malların serbest dolaşıma sokulması için gümrük beyannamelerinin kabul edilme sırasına dayalı bir model esas alınarak ilk gelen ilk alır ilkesi çerçevesinde kullandırılacaktır.

2) Gümrük İdaresinin ilgili birimi tarafından söz konusu Yönetmeliğin uygulanmasında gümrük memurlarına yardımcı olacak teknik bir çözüm geliştirmiştir. Bu kapsamda malların menşe ülkesi/gümrük bölgesi için iki rapor oluşturulacaktır. Bir numaralı rapor kabul edilen beyanlara ilişkin, iki numaralı rapor ise gümrük beyannamelerine ilişkin olacaktır.

3) Sırbistan Gümrük Hizmetleri Kanunu’nun 14’üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Gümrük İdaresinin, hizmet ihtiyaçlarına ve özel görevlerin yerine getirilmesine bağlı olarak ilgili iç birimler için özel çalışma saatleri belirleyebildiği, bu bağlamda Yönetmeliğin doğru bir şekilde uygulanması ve hata olasılığının en aza indirilmesi amacıyla beyanların kabulü ve kotaların rezerve edilmesi işlemlerinin yalnızca pazartesiden cumartesiye kadar 09.00-16.00 saatleri arasında gerçekleştirileceği, ayrıca beyannameler kapsamında kotaların rezerve edilmesi işleminin beyanın kabul edildiği tarihten sonraki ilk iş gününde yapılacağı, hiçbir durumda beyanın kabul edildiği gün yapılmayacağı belirtilmektedir.

4) Bireysel kotaların tükenmesi durumunda beyan sahibinin, Yönetmeliğe uygun olarak %50 ek gümrük vergisiyle malların gümrüklemesinin tamamlanması, yurt dışına iade edilmesi veya geçici depolama/gümrük antreposunda saklanması konusunda karar vermek üzere bilgilendirilmesi gerekmektedir. Kalan kotanın gümrük beyannamesinde belirtilen kotadan az olması durumunda kalan kota dahilindeki miktarın ilgili tercihli tarife uygulanarak gümrük işlemlerinin sonuçlandırılacağı, kalan kotayı aşan miktarın ise geçici depoya/gümrük antreposuna yerleştirilebileceği, yurt dışına iade edilebileceği veya %50 ek gümrük vergisiyle ithalat işleminin sonuçlandırılabileceği belirtilmektedir.

5) Kotayla ilgili listeler her gün sabah saatlerinde güncellenecektir. Sırbistan Gümrük İdaresinin internet sitesindeki "Presek stanja individualnih kvota za cement i proizvode od celika i gvozda" bölümünden ( https://www.carina.rs/sr/privreda/carinski-postupci/aktuelna-obavestenja-2.html) demir-çelik ve çimento ürünleri için kotanın günlük durumuna ulaşılabilmektedir. Öte yandan, Yönetmelik kapsamında belirlenen kotaların 10’lu bazda gtipe göre belirlendiği, Sırbistan İstatistik Ofisi tarafından GTİP bazında istatistiklerin yayımlandığı, söz konusu kurum tarafından paylaşılan dış ticaret istatistiklerinin ise HS koduna karşılık gelen verileri içerdiği, bu çerçevede istatistiklerin aşağıda yer aldığı belirtilmektedir.

Sırbistan İstatistik Ofisi’nin Ocak-Ekim 2025 dönemine ilişkin dış ticaret istatistikleri esas alındığında nervürlü beton çeliği çubuklarının (HS Kodu: 721420) ülkemizin Sırbistan’a en çok ihracat yaptığı yedinci ürün (42.605 ton; Ocak-Ekim 2024 dönemine kıyasla miktar bazında %55, 7 oranında artış) olduğu ifade edilmektedir.

Bilgilerinize sunulur.

EİB: https://www.eib.org.tr/Sayfa.Asp?SI_Id=A4B9A4730E&HID=06487DF07F4E4F06487DF07F4E4F06487DF07F4E4F06487DF0