Yürürlük 04.08.2026
Düzenlemenin temel amacı, zararlı organizmaların Türkiye’ye girişini, yayılmasını ve tarımsal üretim, bitki sağlığı ve çevre açısından risk oluşturmasını önlemektir. Bu kapsamda ithalat, ihracat, transit geçiş, yeniden ihracat, serbest bölge işlemleri, posta ve kargo yoluyla ürün girişi, bilimsel materyallerin ülkeye girişi, numune alma, analiz, itiraz ve idari yaptırım süreçleri ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.
Yönetmeliğe göre bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye giriş ve çıkış işlemleri kural olarak Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemi (BKKTS) üzerinden yürütülecektir. BKKTS üzerinden yapılan işlemlerde, aslı gereken belgeler hariç olmak üzere ıslak imza aranmayacak; başvuru, eksiklik bildirimi ve kontrol sürecine ilişkin bilgilendirmeler elektronik sistem üzerinden yapılabilecektir.
İthalat kontrolleri üç aşamalı olarak düzenlenmiştir: belge kontrolü, beyan kontrolü ve bitki sağlığı kontrolü. Belge kontrolünde Bitki Sağlık Sertifikası, yeniden ihracat sertifikası, özel şartlar ve yasaklı ürün listeleri incelenecek; beyan kontrolünde sevkiyatın belgelerle uyumu değerlendirilecek; bitki sağlığı kontrolünde ise sevkiyat, ambalaj, taşıma aracı ve diğer unsurlar zararlı organizmalar yönünden kontrol edilecektir.
Yönetmelik, ithalat öncesi bildirim sürelerini de belirlemiştir. Deniz yoluyla gelen sevkiyatlarda gelişten en az 24 saat önce, demir yolu ve kara yoluyla gelenlerde en az 12 saat önce, hava yoluyla gelenlerde ise en az 4 saat önce bildirim yapılması gerekmektedir. Sevkiyat bildirimi ile kontrol arasındaki sürenin beş iş gününü aşması halinde başvuru iptal edilecektir.
Resmî kontrolün ilk giriş noktasında tamamlanamadığı durumlarda Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi düzenlenerek ürünlerin başka bir yetkili giriş noktasına veya onaylı kontrol yerine sevki mümkün olacaktır. Ancak bu sevk işlemlerinde ürünlerin kapalı, mühürlü, karantina şartlarına uygun ve zararlı organizma bulaşmasına yol açmayacak şekilde taşınması gerekecektir.
Yönetmelik, yüksek riskli bitkiler, girişi yasak ürünler ve karantinaya tabi zararlı organizmalar konusunda da açık hükümler getirmektedir. EK-3’te yer alan girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişine izin verilmeyecek; EK-1 ve EK-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalarla bulaşık ürünlerin giriş işlemleri engellenecektir.
Zararlı organizma, GDO bulaşıklığı, sahte veya geçersiz Bitki Sağlık Sertifikası, beyan dışı ürün, yasaklı ürün ya da ISPM 15 standardına uygun olmayan ahşap ambalaj tespiti halinde sevkiyatın engellenmesi, iade edilmesi veya belirli durumlarda imha edilmesi gündeme gelecektir. Ülkeye girişine izin verilmeyen ürünler için ilgili ülkeye bildirim yapılacak ve Bitki Sağlık Sertifikası üzerine “Türkiye’ye girişi yasaktır” ibaresi yazılarak işlem tesis edilecektir.
İhracat açısından da ürünlerin alıcı ülkenin bitki sağlığı şartlarına uygunluğu esas alınmıştır. İhraç edilecek bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile bunların ambalajları resmî kontrole tabi olacak; gerekli görülmesi halinde laboratuvar analizleri yapılacaktır. Araç üstü veya araç içindeki ürünler için resmî kontrol yapılmayacak, ürünlerin üretildiği, paketlendiği veya depolandığı uygun alanlarda kontrol edilmesi esas olacaktır.
Yeniden ihracat işlemleri de BKKTS üzerinden başvuruya bağlanmıştır. Daha önce ithalatı uygun bulunan ürünlerin yeniden ihracatında, menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikası, uygunluk yazısı, ürün miktar bilgileri ve önceki sertifika düzenleme kayıtları dikkate alınacaktır.
Yolcu beraberinde tüketim amacıyla getirilen ve 3 kilogramı geçmeyen taze ve kuru meyve-sebzeler için Bitki Sağlık Sertifikası aranmayacaktır. Ancak yolcu tüketimine yönelik olmadığı anlaşılan ve kontrol listelerinde yer alan ürünler tespit edilirse imha işlemi uygulanabilecektir.
Numune alma ve analiz süreçleri de ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Her lot/parti, bitki grubu ve çeşit için ayrı numune alınabilecek; aynı araçtaki ürünlerden birinde bulaşıklık tespit edilmesi halinde, belirli durumlarda araçtaki ürünlerin tamamı iade edilebilecektir. Analiz sonucuna itiraz süresi, sonucun bildirilmesinden itibaren 7 gün olarak belirlenmiştir.
Yönetmelik hükümlerine aykırılık, sahtecilik, tahrifat veya Bakanlığı yanıltıcı usulsüz işlemler halinde 5996 sayılı Kanunun ilgili idari yaptırım hükümleri uygulanacaktır.
Yeni Yönetmelik, 3 Aralık 2011 tarihli Bitki Karantinası Yönetmeliğini yürürlükten kaldırmaktadır. Düzenleme, yayım tarihinden 90 gün sonra, yani 4 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Öne Çıkan Başlıklar
BKKTS Kullanımı Esas Hale Geliyor: Bitki ve bitkisel ürünlerin giriş-çıkış işlemleri Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemi üzerinden yürütülecek.
İthalatta Üç Aşamalı Kontrol Uygulanacak: Belge kontrolü, beyan kontrolü ve bitki sağlığı kontrolü ayrı aşamalar olarak düzenlendi.
Bitki Sağlık Sertifikası Kritik Belge Olacak: İthalat ve yeniden ihracat işlemlerinde Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat Bitki Sağlık Sertifikası esas alınacak.
Yasaklı Ürün Ve Zararlı Organizmalarda Girişe İzin Yok: Karantinaya tabi zararlı organizmalarla bulaşık ürünlerin Türkiye’ye girişine izin verilmeyecek.
Ahşap Ambalajda ISPM 15 Şartı Aranacak: ISPM 15 standardına uygun olmayan ahşap ambalaj malzemeleri için giriş veya ihracat işlemleri engellenebilecek.
Analiz Sonuçlarına 7 Gün İçinde İtiraz Edilebilecek: Numune analiz sonuçlarına karşı yazılı itiraz süresi 7 gün olarak düzenlendi.
Resmi Gazete: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/05/20260506-2.htm