Basitleştirilmiş Usulde Düzenlenen A.TR Dolaşım Belgeleri

Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü’nün 13.04.2026 / 121070325 tarih sayılı yazıları ekte sunulmuştur. Yazıda özetle;

NORMAL USULDE DÜZENLENEN A.TR DOLŞAIM BELGELERİ:

2006/10895 sayılı Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliği`nin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar’ın (Karar) normal usulde A.TR dolaşım belgelerinin doldurulmasına ilişkin 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde;

“d) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcilerince, vize işleminin tamamlanmasından sonra elektronik sistem üzerinde yer alan bilgiler, 4 üncü maddede belirtilen şekil şartlarını taşıyan ve 6 ncı maddede belirtilen şekilde temin edilen yeşil meneviş zeminli matbu A.TR Dolaşım Belgesi üzerine yazıcı vasıtasıyla dökümü alınır. Dökümü alınan belgenin (13) numaralı “İhracatçının Beyanı” kutusu ihracatçı tarafından imzalanır. İmzalanan belgenin bir kopyası ihracatçı tarafından beş yıl süresince saklanır.

e) A.TR Dolaşım Belgesinin üzerinde, belgenin (13) numaralı “İhracatçının Beyanı” alanına ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisince atılacak imza haricinde elektronik sistemde oluşturulmamış hiçbir kayıt yer alamaz. Döküm üzerinde ekleme, düzeltme veya silinti yapılamaz.”

denilmiştir.

ÖZETLE:

ESAS OLARAK: NORMAL USULDE DÜZENLENEN A.TR DOLAŞIM BELGELERİNİN 1 NOLU HANESİNDEKİ İHRACATÇI FİRMA YETKİLİSİNİN 13 NOLU HANEYİ DE DOLDURARAK İMZALAMASI GEREKMETEDİR.

AYRICA, 13 NOLU HANEYİ; BU HANEDE İHRACATÇININ AÇIKÇA TAM UNVANININ BELİRTİLMESİ VE İMZALAYANIN İHRACATA DAİR GÜMRÜK BEYANNAMESİNİ DE İMZALAYA YETKİLİ KANUNİ TEMSİLCİSİ OLDUĞUNUN BEYANI KAYDIYLA, 1 NOLU HANEDE YER ALAN İHRACATÇININ KANUNİ TEMSİLCİSİ DE İMZALAYABİLECEKTİR.

BU ŞEKİLDE DÜZENLENMEYEN A.TR DOLŞAIM BELGELERİ, TEKNİK NEDENLE REDDEDİLEBİLCEKTİR.

BASİTLEŞTİRİLMİŞ USULDE DÜZENLENEN A.TR DOLAŞIM BELGELERİ:

• A.TR dolaşım belgesi düzenlenmesine ilişkin mevzuatta ihracatçı firmaların gümrük mevzuatından kaynaklanan temsil haklarını kısıtlayıcı bir hüküm bulunmamakla beraber; yalnızca mevzuatı dahilinde yetki alan onaylanmış ihracatçıların kendi ihracat işlemlerine dair basitleştirilmiş usulde A.TR dolaşım belgesi düzenleyebilecekleri ve basitleştirilmiş usulde düzenlenen A.TR dolaşım belgelerinin 1 no.lu hanesindeki onaylanmış ihracatçı firma bilgisinin 13 no.lu hanedeki firma bilgisi ile uyumlu olması gerektiği ortaya konulmuştur.

• Buna ilaveten, onaylanmış ihracatçı yetkisini haiz bazı hızlı kargo operatörlerinin AB’de aynı zamanda başka ihracatçı firmaların “gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi” sıfatıyla dolaylı temsil yetkisi kullandıkları bilinmektedir. Bu firmaların Gümrük Birliği mevzuatı dahilinde onaylanmış ihracatçı yetkisine sahip olmaları dolayısıyla kendi ihracat işlemleri için basitleştirilmiş usulde A.TR dolaşım belgesi düzenleyebilecekleri izahtan varestedir. Öte yandan, temsil ettikleri ihracatçı firmanın onaylanmış ihracatçı yetkisi bulunmaması durumunda, bu firmalar ancak dolaylı temsilci sıfatıyla normal usulde düzenlenen A.TR dolaşım belgelerinin 13 no.lu hanesini ihracatçı firma adına doldurabilmektedirler.

• İthalatçı gümrük idareleri, basitleştirilmiş usuldeki A.TR dolaşım belgelerinin onaylanmış ihracatçı yetkisini haiz firmalar tarafından düzenlendiğini teyit etmek amacıyla; belge üzerinde belirtilen onaylanmış ihracatçı numaraları üzerinden ve/veya Karar’ın idari işbirliği hükümleri çerçevesinde kontroller gerçekleştirmektedir. Basitleştirilmiş usulde düzenlenen A.TR dolaşım belgelerinin 1 no.lu hanesindeki ihracatçı bilgisi ile 13 no.lu hanesindeki bilginin uyuşmaması, söz konusu yetkinin hangi firma tarafından kullanıldığının anlaşılamamasına ve bu türden belgelerin reddedilmesine sebep olmaktadır.

• Onaylanmış ihracatçı yetkisine sahip olmayan bir ihracatçı firmanın bu yetkiyi haiz başka bir firmayı dolaylı temsilci tayin ederek ve o firmanın onaylanmış ihracatçı yetkisini kullanarak basitleştirilmiş usulde A.TR dolaşım belgesi düzenlemesi mevzuata uygun olmayıp bu şekilde düzenlendiği anlaşılan A.TR dolaşım belgelerinin 2006/10895 sayılı Karar’ın 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca ithalatta teknik nedenle reddedilmesi gerekmektedir.

• Bununla birlikte; takip edilmesi icap eden esas yöntem, basitleştirilmiş usulde düzenlenen A.TR dolaşım belgelerinin tüm kısımlarının onaylanmış ihracatçı firmanın kendi yetkilileri tarafından doldurulması olsa da ticaretin gerektirdiği zorunlu hallerde; 1 no.lu hanede belirtilen onaylanmış ihracatçı yetkisini haiz firmanın kendi sevkiyatı için düzenlenmiş olması, 13 no.lu hanede söz konusu onaylanmış ihracatçı yetkisine sahip firmayı temsilen doldurulduğunun açıkça belirtilmiş olması ve bu hanede yetki sahibi asıl ihracatçı firmanın (onaylanmış ihracatçı) tam adına yer verilmiş olması kaydıyla, 13 no.lu hanenin onaylanmış ihracatçı olan asıl ihracatçı firmanın temsilcisi tarafından doldurulması ve imzalanması mümkün bulunmaktadır. 13 no.lu hanedeki bilgilerden 1 no.lu hanedeki onaylanmış ihracatçı yetkisine sahip asıl ihracatçı firmanın kolayca teşhis edilebildiği durumlarda ve başkaca bir şüphe bulunmaması halinde, bu şekilde doldurulmuş olan basitleştirilmiş usuldeki A.TR dolaşım belgeleri kabul edilebilecektir.

ÖZETLE:

ESAS OLARAK: BASİLEŞTİRİLMİŞ USULDE DÜZENLENEN A.TR DOLAŞIM BELGESİNİN 1 NOLU HANESİNDEKİ ONAYLANMIŞ İHRACATÇI FİRMA YETKİLİSİNİN 13 NOLU HANEYİ DE DOLDURARAK İMZALAMASI GEREKMETEDİR. 12 NO.LU HANEDE,  ONAYLANNMIŞ İHRACATÇI FİRMANIN BASİTLEŞTİRİLMİŞ USUL KAŞESİNİN/ONAY NUMARASININ YER ALMASI GEREKMEKTEDİR.

AYRICA, 13 NOLU HANEYİ; BU HANEDE ONAYLAMIŞ İHRACATÇININ AÇIKÇA TAM UNVANININ BELİRTİLMESİ VE 13 NO.LU HANEYİ İMZALAYANIN ONAYLANMIŞ İHRACATÇI FİRMAYI TEMSİLEN A.TR’Yİ DOLDURDUĞUNUN AÇIKÇA BELİRTİLMİŞ OLMASI KAYDIYLA, 1 NOLU HANEDE YER ALAN İHRACATÇININ KANUNİ TEMSİLCİSİ DE İMZALAYABİLECEKTİR. 12 NO.LU HANEDE,  ONAYLANNMIŞ İHRACATÇI FİRMANIN BASİTLEŞTİRİLMİŞ USUL KAŞESİNİN/ONAY NUMARASININ YER ALMASI GEREKMEKTEDİR.

DİĞER TARAFTAN: ONAYLANMIŞ İHRACATÇI YETKİSİNE SAHİP OLMAYAN BİR İHRACATÇI FİRMANIN, BU YETKİYE SAHİP BAŞKA BİR FİRMAYI TEMSİLE YETKİLİ KILMASI DURUMUNDA, ONAYLANMIŞ İHRACATÇI YETKİSİNE SAHİP FİRMA TARAFINDAN YETKİ KAPSAMINDA DOLDURULMASI VE İMZALANMASI MÜMKÜN DEĞİLDİR.

BU ŞEKİLDE DÜZENLENMEYEN A.TR DOLŞAIM BELGELERİ, TEKNİK NEDENLE REDDEDİLEBİLECEKTİR.